ZACHOWANIA PROSPOŁECZNE U ZWIERZĄT

Czy zachowania prospołeczne występują u form przedludzkich? Niektórzy sądzą, że o zachowaniach prospołecznych zwierząt w ogóle nie można mówić. Znany radziecki psycho­log P. J. Galperin uważa, iż: „Ocena zachowania altruistycz- nego lub egoistycznego opiera się na jego rezultatach samych w sobie, ale przede wszystkim na jego moralnych podstawach. A to zakłada istnienie prawa wyboru. U zwierząt takiego „pra­wa” nie ma i dlatego w stosunku do nich taka ocena jest ty­powym przykładem antropomorfizmu” (Galperin 1976, s. 32). Nie poddając w wątpliwość założenia, iż zachowanie człowie­ka dochodzi do skutku na innych zasadach niż zachowanie zwierząt, możemy zadać sobie pytanie, czy zachowania przy­noszące korzyść innym osobnikom gatunku, czyli prospołecz­ne, rzeczywiście występują u zwierząt, a jeśli tak, to dzięki jakim mechanizmom?Należy przede wszystkim zaznaczyć, że nie chodzi tu o takie zachowania, które, przynosząc niewątpliwą korzyść innym osobnikom, nie mają charakteru zorganizowanych, ukierunko­wanych czynności, lecz są czysto odruchowe, a ich „prospo­łeczna funkcja” jest rezultatem ubocznym, związanym ze szczególnym zestrojeniem właściwości gatunkowych. Zauwa­żono, że szczury, które natrafiły na zatrute jedzenie, ale same nie uległy zatruciu, „ostrzegają” inne osobniki tego gatunku. Owo „ostrzeżenie” przed spożyciem zatrutego pokarmu pole­ga na oznaczeniu go moczem lub kałem (Lorenz 1972, s. 217). Nie ma podstaw, by uważać, że jest to zachowanie ukierunko­wane, tzn., że szczury miały „intencję ostrzegania”.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply