WRAŻLIWOŚĆ OBSERWOWANA JUŻ U MAŁYCH DZIECI

ikon_wttrw-420x294

W eksperymentach H. A. Tilkera (1970) badani znajdować się mogli w jednej z trzech sytuacji:brak informacji o cierpieniu „ofiary” (badani widzieli tyl­ko urządzenia wysyłające szoki i znali siłę stosowanych ja­koby bodźców elektrycznych);informacja słuchowa (słyszeli okrzyki bólu);informacja słuchowa i wzrokowa (nie tylko słyszeli okrzy­ki, ale także widzieli zachowanie „ofiary” grymasy bólu, próby uwolnienia się od przytroczonych elektrod itp.).Jak łatwo można przewidzieć, im bardziej wyraziste były ko­munikaty, tym bardziej zdecydowana reakcja osób badanych (mierzona w tym wypadku liczbą protestów przeciw kon­tynuowaniu eksperymentu).Tego rodzaju fakty wskazują, iż sygnał cierpienia innej oso­by posiada podobne właściwości, jak inne bodźce emocjo­nalne. Należy dodać, że cierpienie cudze ma własność bodźca awer- syjnego, który może być „użyty” w procesie uczenia się.E. Berger na przykład stwierdził, że dźwięk brzęczyka mo­że stać się bodźcem warunkowym dla człowieka, jeżeli jako wzmocnienie występuje drażnienie prądem elektrycznym in­nej osoby i badany widzi skurcz ręki drażnionej osoby (por. Bandura 1969, s. 172). Osoby badane uczą się także naciskać wyłącznik prądu, którym drażniona jest inna osoba, przy czym silniejszy prąd powoduje szybszą reakcję niż słabszy (Geer i Jarmecky 1973).Wrażliwość emocjonalną na cudze emocje można obserwować już u małych dzieci. E. Franus zarejestrował szereg przypad­ków wrażliwości małych dzieci na przejawy smutku czy cier­pienia u innych dzieci i u dorosłych. W dokumentacji fotogra­ficznej, którą przedstawia, można przekonać się, jak dwaj dwuletni bliźniacy, Jacek i Maciek, reagują wzajemnie na przejawy emocji drugiego: gdy jeden z nich płacze, natych­miast drugi biegnie go pocieszyć, całując i obejmując go za szyję. Podobne zachowanie objawiała dwuletnia Basia na widok płaczącej matki, a także wcześniej,  półtora roku, na widok płaczącej niani. Franus przy­tacza także obserwacje, które można by scharakteryzować ja­ko „zarażenie się radością”.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply