WBREW POZOROM

Otóż wbrew pozorom nie jest ono łatwe do udowodnienia. Wprawdzie bez trudu można wskazać szereg przypadków, w których sposób wyjaśnienia przedstawiony powyżej bardzo dobrze przystaje do zaobserwowanych faktów. Zarówno Ho- raans, jak Kelley i Thibaut są w stanie z pomocą tego ro­dzaju koncepcji teoretycznej wyjaśnić wiele faktów ekspery­mentalnych. Gorzej jest już, jeżeli chodzi o ich przewidywa­nie: A. Malewski zwraca uwagę, że pewne opisywane przez Homansa wyniki można ewentualnie wyjaśnić, kiedy się je zna, ale trudno byłoby przewidzieć je z góry (Malewski 1975 s. 436).Opisany tu model zdaje się być także dość bliski doświad­czeniu potocznemu. Zachowanie bardzo wielu ludzi daje się dobrze przewidywać przy założeniu, że to, co robią dla in­nych, uzależnione jest od wielkości korzyści, które mogą od­nieść. Znając korzyści, jakich poszukują, jesteśmy w stanie bez większego błędu przewidzieć, jak się zachowają w sto­sunkach z innymi. Również pewne zjawiska masowe dadzą się w ten sposób przewidywać, na przykład można wpływać na zachowania grup ludzi odpowiednio zmieniając „macie­rze wypłat”; premiując współzawodnictwo indywidualne, moż­na pobudzać do zachowań rywalizujących, a premiując współ­zawodnictwo grupowe — pobudzać współpracę. Stwierdzenie tych wszystkich faktów nie rozprasza jednak wątpliwości. Można bowiem z kolei zapytać: czy wszystkie za­chowania człowieka wobec innych ludzi objaśnimy w ten spo­sób, czy tylko niektóre? Czy wyjaśnienia powyższe odnoszą się do wszystkich ludzi?

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply