NOWE POKOLENIA

Nowe pokolenia modyfikują to dziedzictwo, odciskając nań | piętno swej twórczości (…). Poszczególne jednostki są więc za­razem „wytworem” historii, jak też w mniejszym czy większym stopniu jej współtwórcą…”.Myśl ta stanowi drugi podstawowy wątek Tez o Feuerbachu. Jeśli bowiem w Tezach 6 i 7 podkreśla Marks zależność oso­bowości człowieka od społeczeństwa, to w tezach 1, 3, 5, 9 11 człowiek przedstawiony jest jako istota czynna, działająca ; praktycznie, społeczeństwo to przekształcająca. Nie można j więc patrzeć na istotę ludzką jako na „bierny zapis” społecznych oddziaływań. Ujęcie marksistowskie zakłada, że człowiek i jest zdolny do transformacji wpływów, jakim podlegał i two­rzenia przedmiotów (materialnych, duchowych), nie będących ! reprodukcją tego, co przejmował od otoczenia. Właśnie wskutek tej zdolności nie jest on po prostu jednostką, lecz indy- ! widualnością i nie tylko odtwarza swoje życie, lecz je również | wytwarza. Analizując w Kapitale proces pracy, Marks (1950, s. 188-189) wskazuje na mechanizm, dzięki któremu to specy-ficznie ludzkie oddziaływanie jest możliwe. Chodzi o to, że i człowiek posiada zdolność wytwarzania w umyśle (idealnie)  wyobrażenia celu i kierowania swymi czynami w taki sposób, aby do realizacji owego celu doprowadzić.Tak więc na gruncie koncepcji marksistowskiej zachowania  człowieka nie można opisać zadowalająco, jak to postuluje behawioryzm w kategoriach S — R (bodźca — reakcji), ani nawet w zmodyfikowanej wersji tejże formuły, tj. wersji S — O —R, gdzie O, to pośredniczące cechy ogranizmu.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply