BEZKLASOWY USTRÓJ

Tworzący się ustrój bezklasowy, uniwersalny, oparty na wzajemnym sprzężeniu całego światowego systemu społeczno-gospodarczego stanowi przesłankę postaw uniwersalistycznych, związanych z poczuciem wspólnoty i uniwersaliz­mu, a więc przezwyciężających egoizm indywidualny i gru­powy.Ideologicznym wyrazem tego rodzaju stosunków jest trakto­wanie człowieka jako celu. „Krytyka religii kończy się teo­rią — pisze Marks — że człowiek jest najwyższą istotą dla człowieka, a więc kategorycznym nakazem obalenia wszyst­kich stosunków, w których człowiek jest istotą poniżoną, ujarzmioną, opuszczoną, godną pogardy…” (Marks, Engels 1949a, s. 24). Stanowisko takie zawarte jest również w pismach współczesnych marksistów, chociaż są i tacy autorzy, którzy sądzą, że nie wyraża ono prawdziwego poglądu Marksa, że charakteryzuje „młodego Marksa”, że jest to pogląd, który występuje u myślicieli przedmarksistowskich, w szczególności u Kanta. Z takimi próbami odczytywania Marksa polemizuje M. Fritzhand (1974).Należy podkreślić dwie ważne różnice między poglądami Marksa i Kanta w tej kwestii.Po pierwsze, Marks formułuje swoje stanowisko nie tylko i nie tyle jako postulat etyczny, lecz jako wynik analizy obiektyw­nych procesów.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply